Ohlédnutí za červnovým mezinárodním setkáním spisovatelů v Českém Těšíně

width="250"

Ve dnech 5. až 7. června 2009 se v Českém Těšíně konalo setkání spisovatelů  a literárních teoretiků. Přijeli hosté z Polska, Slovenska, Německa a  a různých míst České republiky, aby představili svou literární tvorbu a zúčastnili se odborné konference. Součástí akce, která byla doprovodným programem XX. mezinárodního divadelního festivalu Na hranici a konala se pod záštitou hejtmana Moravskoslezského kraje Jaroslava Palase,  organizovala Obec spisovatelů Praha ve spolupráci s Českým PEN klubem a Městskou knihovnou v Českém Těšíně. Asi tři desítky účastníků setkání prožili příjemné a podnětné chvíle v Kulturním a společenském středisku Střelnice, kde proběhla autorská čtení i literárně vědná konference na téma Humor a satira ve středoevropských literaturách. Pozvání k účasti na Mezinárodním setkání spisovatelů Český Těšín 2009, jehož odborným garantem byl Vladimíř Křivánek – předseda Obce spisovatelů,  přijali např. čeští autoři Jiří Dědeček, Milan Hrabal, Miroslav Huptych (foto 2), Vladimír Merta (foto 3), Zeno Kaprál, Eda Kriseová,  dále slovenští Ireney Baláž, Mária Bátorová a další autoři.  Na konferenci s referáty vystoupili Jana Waldnerová (SR), František Všetička (ČR), Joanna Čaplinska (Polsko), Marek Mariusz Tytko (Polsko), Libor Martinek (ČR), Jiří Urbanec (ČR), Pavel Gan (Německo, foto 1) aj.

Co řekli o setkání

Lubomír Brožek, místopředseda Obce spisovatelů

Hodnocení samotné konference bude jistě ještě předmětem analýzy. Co však je o setkání v Českém Těšíně možné říci již v této chvíli: Obec spisovatelů, včetně polských a slovenských kolegů měla díky svým hostitelů možnost setkání s mimořádně vnímavými posluchači, kteří při autorském čtení v Jazz klubu vytvořili tak přátelskou a inspirativní atmosféru. Už to samo o sobě je důkazem smyslu podobných aktivit a já bych chtěl využít příležitosti a poděkovat za Obec spisovatelů všem, kdo se v Českém Těšíně podíleli na skvělé organizaci této akce, Věřte, a myslím, že mluvím jménem celé spisovatelské obce, že se budeme do Českého Těšína rádi a s láskou vracet. A mohu-li podotknout cosi ještě sám za sebe: Už teď se mi stýská.

Marcella Marboe Hrabincová, předsedkyně Východočeského střediska OS

Vzhledem k tomu, že jsem se Mezinárodního setkání spisovatelů v Českém Těšíně nezúčastnila poprvé, věděla jsem, do čeho jdu, těšila jsem se – a mohu říci, že jsem opět nebyla zklamaná. Organizátoři – OS Praha a Městská knihovna v Českém Těšíně dělali, co mohli, aby připravili setkání na vysoké umělecké, odborné i společenské úrovni a já si myslím, že se jim to podařilo. Za největší přínos akce považuji právě ono „setkávání“. Nejen členů OS a PEN klubu s hosty ze zahraničí a knihovníky, ale jako šťastné vidím i propojení odborné a tvůrčí oblasti (literární i výtvarné – viz skvělá vernisáž koláží M. Huptycha). O zážitky nebyla nouze. Už jen to, že se autorské čtení (pátek 5. června) v jazzovém klubu Střelnice za aktivní účasti Jiřího Dědečka a Vladimíra Merty (vynikající verše např. L. Brožka, E. Kotarbové, M. Hrabala, M. Tytka, vtipné aforismy M. Huptycha) protáhlo na neuvěřitelných šest hodin (od 18.00 do půlnoci), hovoří samo za sebe. Ale ani současně probíhající Mezinárodní divadelní festival Bez hranic a odborné přednášky nebyly bez zajímavosti. Velice mne zaujal především referát prof. Márie Bátorové „Je smiech hriech“, ale i ostatní příspěvky měly velice dobrou úrove?. Jestli mohlo být něco lepší? Asi mohlo. Protože vždycky může být něco lepší. Ale já nic konkrétního nevidím. Jela jsem na setkání s přáteli – a to mne zcela naplnilo. Pokud by se mělo něco podobného uskutečnit příští rok znovu, budu se snažit nebýt mezi těmi, kdo se nezúčastní.

Marek Mariusz Tytko, Jagellonská univerzita Krakov (archiv)

Spotkanie w Czeskim Cieszynie było ze wszech miar pożyteczne dla osób z Czech, Polski i Słowacji, dzięki temu spotkaniu pisarze i naukowcy trzech zaprzyjaźnionych ze sobą narodów mogli się ze sobą spotkać, zaprezentować własne dokonania na polu literackim (artystycznym) i naukowym. Konferencja poświęcona humorowi i satyrze pozwoliła na naukową wymianę zdań na poziomie międzynarodowym. Przy okazji miejscowa społeczność, która przybyła w charakterze publiczności na to spotkanie – mogła posłuchać wierszy, referatów i dyskusji oraz dobrej muzyki. Spotkanie zostało zorganizowane dobrze, a Czeski Cieszyn jest miejscem szczególnym, z którego blisko zarówno do Polski, jak i na Słowację. Spotkania w Czeskim Cieszynie powinny być kontynuowane w przyszłości także co roku jako tradycyjnie udane imprezy, łączące Pragę, Bratysławę i prastarą stolicę Polski – Kraków. Organizatorom spotkania – Obce Ceskych Spisovatelu bardzo dziękuję za zaproszenie, dzięki temu mogłem poznać znakomitych pisarzy i naukowców czeskich i słowackich. My wszyscy: Czesi, Słowacy i Polacy należymy do Słowian, jesteśmy sobie bardzo bliscy, także kulturowo, nasze języki są pokrewne, dzięki czemu rozumiemy się nawet bez udziału tłumacza. Choć oczywiście czasem z tego wynikają humorystyczne nieporozumienia z uwagi na odwrotne znaczenia niektórych słów (np. świeży – czerstwy itd.). Jako reprezentanci trzech bliskich sobie kultur narodowych – czeskiej, słowackiej i polskiej – powinniśmy rozwijać wzajemne kontakty, ubogacać swoje kultury o wartości kultur sąsiednich. Spotkanie w Czeskim Cieszynie służyło takiemu właśnie ubogaceniu kultur naszych trzech zaprzyjaźnionych, słowiańskich narodów. Wszystkich, spotkanych pisarzy i naukowców – serdecznie pozdrawiam, życzę wszelkiego dobra. Życzę wszystkim pisarzom czeskim, słowackim i polskim, aby ich twórczość ubogacała nie tylko własną kulturę, ale i kultury ościenne. Razem jesteśmy mocniejsi, bogatsi w wartości duchowe, trzeba o tym przypominać, że istniejemy nie tylko dla siebie, ale i dla drugich. Solidarność kultur jest ważna, abyśmy się wzajemnie umacniali i pomagali sobie wzajemnie. Prezentacja dorobku kultur narodowych służy umocnieniu się naszych tożsamości narodowych i służy także wzajemnemu rozpoznaniu siebie samych na tle innych kultur. Wtedy może lepiej rozumiemy to: 1) kim jesteśmy, 2 skąd przychodzimy i 3) dokąd zdążamy? Spotkania w Czeskim Cieszynie służą wzajemnemu ubogacaniu (się), może przydałoby się jednak imprezę cieszyńską bardziej nagłośnić w mediach, aby z jej przebiegu wynikło także dobro dla osób (czytelników, słuchaczy, widzów), którzy nie mogli przyjechać do Czeskiego Cieszyna z różnych względów, ale czytają prasę, słuchają radia i oglądają telewizję? Może warto by o tym pomyśleć na przyszłość w większym wymiarze?

Jana Waldnerová, Univerzita Konštantína Filozofa v Nitre (Jazykové centrum)

Spojenie teórie a praxe je uznávanou zásadou, aj keď k stretávaniu literárnych teoretikov a autorov nedochádza príliš často. O to cennejšou udalosťou bolo tešínske Mezinárodné setkání spisovatelů 2009, spojené s konferenciou Humor a satira ve středoevropských literaturách. Prvý de? poskytol priestor viacerým súčasných českým, poľským a slovenským autorom a prezentácii ich literárnych prác a aforizmov. Potešilo nielen vystúpenie Vladimíra Mertu a Jiřího Dědečka ale aj zapálené predstavenie lužicko-srbskej literatúry Milanom Hrabalom. Na druhý de? mali zasa literárny vedci spolu s autormi možnosť porozprávať o teoretickej stránke literatúry, a to hlavne o humore v literatúre. Na rozdiel od klasických akademických konferencii, ktoré pôsobia skoro až anesteticky, v tešínskej Střelnici sa o humore nielen hovorilo ale humor sa aj hovoril, veď jeden z príspevkov pojednával o židovských anekdotách. Celú atmosféru konferencie vhodne dopĺ?ala výstava vtipných surrealistických koláži pražského výtvarníka Miroslava Huptycha. Pokračovaním konferencie boli čítačky autorov, ktoré sa presunuli do Jazzového klubu.
Celé stretnutie sprostredkovalo mnoho podnetov a inšpirácií, ale mne, ako občanovi zo Slovenska, pôvodne z Československa, poskytlo aj určité spojenie s kultúrou, ktorú sme pred pár rokmi formovali spoločne, a dnes porovnávame stav „u nás zo stavom u vás“.

(ko)

Foto: Eva Kotarbová

Další informace a fotografie